Ngày nay, Kleinrock tin rằng vẫn còn chỗ để sáng tạo và cách tân mạng Internet, dù cho độ mở của nó không còn được thông thoáng như ngày xưa. Dù chưa bao giờ Internet phổ biến và đạt tốc độ cao như bây giờ, nhưng rõ ràng là rất nhiều rào cản nhân tạo đang đe dọa, kìm hãm và hạn chế sự tăng trưởng của nó.

Bảng số lượng người dùng tại mỗi quốc gia trên thế giới. (Nguồn: news.com.au)

Hãy gọi đó là cuộc khủng hoảng của một người bước vào tuổi trung niên. Có rất nhiều thủ phạm để trách lỗi. Thư rác và các vụ tấn công buộc nhà mạng phải dựng lên hàng rào tường lửa. Nạn lừa đảo khiến người dùng chột dạ và xa lánh nhiều trang web cùng loại hình dịch vụ. Tư tưởng kiếm tiền làm dấy lên những chính sách chèn ép đối thủ, nhất là trên những thiết bị di động kiểu như iPhone.

"Người dùng Internet bình thường có quyền tự do hơn trong việc giải trí, giao tiếp, kết nối và mua sắm. Nhưng ở khía cạnh người khác, khả năng thông tin cá nhân bị kiểm soát và lợi dụng cũng cao hơn".

Trở lại với thời điểm ngày 2/9/1969, khi có khoảng 20 người tụ tập trong phòng thí nghiệm của Kleinrock tại trường Đại học California, Los Angeles. Họ nín thở theo dõi hai chiếc máy tính khổng lồ chạy lướt qua những dòng dữ liệu thử nghiệm vô nghĩa, thông qua một trục cáp dài tới 3 mét.

Đó chính là thuở trứng nước của mạng Arpanet. Một tháng sau, Viện nghiên cứu Stanford tham gia và đến cuối năm, đến lượt Trường Đại học Santa Barbara cùng Đại học Utah góp mặt. Thập niên 70 đã đóng góp thêm email và giao thức kết nối TCP/IP, cho phép nhiều mạng kết nối với nhau, từ đó lập nên mạng Internet. Bước sang thập niên 80, nhân loại chứng kiến sự ra đời của hệ thống địa chỉ với những hậu tố như ".com" và ".org" mà ngày nay đang được sử dụng rộng rãi.

Mặc dù vậy, phải mãi tới những năm 90, mạng Internet mới trở thành cái tên của mọi gia đình, sau khi nhà vật lý học người Anh Tim Berners-Lee phát minh ra mạng Web.

Là một nhánh con của Internet, Web cho phép kết nối các tài nguyên độc lập, phân bố ở các vị trị khác nhau một cách dễ dàng và nhanh chóng. Cùng lúc, lần đầu tiên những nhà cung cấp dịch vụ như American Online kết nối được hàng triệu người dùng với nhau.

Chỉ có điều, rất ít người được biết hay nghe nói tới đóng góp của Athernet đối với lịch sử phát triển của mạng Internet. Ngay cả Chính phủ Mỹ, nơi rót vốn tài trợ cho rất nhiều dự án xây dựng Internet thời sơ khai - với tư cách một dự án quân sự - cũng gần như bỏ mặc Athernet. Kleinrock và các cộng sự, vì thế, lại có cơ hội quảng bá rộng rãi lý tưởng "một mạng lưới thực sự mở" của mình.

Đó là lý do vì sao khi Berners-Lee phát minh ra Web vào năm 1990, ông có thể dễ dàng công bố nó với cả thế giới mà không cần phải xin phép ai cả. Cùng với các hệ thống thanh toán thẻ tín dụng, video trực tuyến, nội dung khiêu dâm cũng bùng nổ và lưu chuyển trên mạng một cách tự do.

"Vì tất cả cùng có cơ hội truy cập ngang nhau, nên có thể nói Internet đã chứng kiến cảnh ngàn hoa đua nở. Bạn sẽ bất ngờ khi bắt gặp trên Internet những ứng dụng mà không bao giờ bạn có thể tưởng tượng nổi," ông Kleinrock bình luận.

Thật không may cho Kleinrock là lý tưởng của ông đang vấp phải những thách thức nghiêm trọng. Một cuộc tranh cãi gay gắt đang diễn ra giữa hai gã khổng lồ Google và Apple chính là minh chứng hùng hồn nhất.

Cũng giống như một số mẫu smartphone đang bày bán trên thị trường, iPhone giới hạn những phần mềm có thể chạy trên nó. Chỉ có những ứng dụng mà Apple "ưa thích" mới được phê duyệt mà thôi. Gần đây, Apple đã chặn ứng dụng Google Voice của gã khổng lồ tìm kiếm, với lý do ứng dụng này đè lên giao diện tích hợp của iPhone.

Tuy nhiên, nhiều người hoài nghi rằng động thái này của Apple chỉ nhằm triệt hạ khả năng cạnh tranh của một dịch vụ điện thoại đối thủ mà thôi.

Còn trên địa hạt desktop, một số ISP đã dựng lên các rào chắn để hạn chế những dịch vụ chia sẻ file tốn nhiều băng thông. Năm ngoái, Comcast Corp đã đề ra quy định chặn hoặc trì hoãn một số dạng chia sẻ file nhất định. Tuy nhiên, sau khi bị Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ tuýt còi, Comcast đã đồng ý ngừng triển khai chính sách này.

Nhưng kể cả khi các ISP không tích cực ngăn chặn truy cập, họ vẫn có vô số cách để làm nản lòng người dùng. Một số có thể hạ thấp giới hạn tốc độ hoặc dung lượng dữ liệu tải về, khiến cho người dùng phải trả thêm tiền để xem phim chất lượng cao trên mạng.

"Bạn sẽ ít muốn thử những dịch vụ mới hơn", ông Vint Cerf, một trong người sáng lập ra mạng Internet bình luận. "Chẳng ai muốn ngã ngửa ra vì hóa đơn tiền cước cuối tháng cả".

Hiển nhiên chẳng ai gợi ý việc gỡ bỏ những rào cản này cả. Tường lửa, bộ lọc thư rác đang trở nên hết sức quan trọng khi mà mạng Internet tiến hóa nhanh chóng, thu hút cả những hành vi đen tối của bọn tội phạm. Có thể nghĩ về chúng nôm na như những cột đèn giao thông mọc lên như nấm khi mà dòng xe đổ ra đường vậy. Gỡ bỏ những rào chắn này có thể làm nảy sinh những hậu quả còn tồi tệ hơn nhiều.